Khô khớp gối ở người trẻ : Nguyên nhân và cách điều trị bệnh

kho khop goi 1

Hiện tượng khớp gối đau, cảm giác cứng khớp ở một hoặc cả hai đầu gối là vấn đề phổ biến không chỉ ở người lớn tuổi mà khô khớp gối ở người trẻ ngày càng phổ biến. Nếu không được điều trị, khớp gối bị khô có nguy cơ bị biến dạng nghiêm trọng, dễ tàn tật. Có nhiều tác nhân gây ra khô khớp, chẳng hạn như gặp chấn thương, mắc bệnh lý hay tăng trọng lượng, ít hoạt động thể chất. Bài viết này sẽ giúp bạn tổng hợp các nguyên nhân, triệu chứng của khô khớp gối cùng những biện pháp có thể thực hiện nhằm kiểm soát diễn tiến và ngăn ngừa bệnh.

Vì sao bạn bị khô khớp gối?

Khô khớp gối là hiện tượng dịch bôi trơn trong khớp tiết ra quá ít, có âm thanh lạo xạo khi người bệnh vận động. 

Các đối tượng mắc chứng khô khớp thường là:

  • Người trên 60 tuổi dễ mắc bệnh lý cơ xương khớp
  • Người trẻ tuổi không bổ sung đầy đủ dưỡng chất
  • Người uống nhiều rượu bia, hút thuốc lá
  • Người béo phì, ít vận động
  • Người thường xuyên phải lao động nặng, tì đè tạo áp lực lên khớp gối
  • Người mắc chấn thương ở gối do lao động, tai nạn hoặc khi chơi thể thao

Có 3 nguyên nhân khô khớp gối chính là tổn thương sụn khớp, tổn thương xương dưới sụn và giảm tiết dịch khớp. Trong đó tổn thương sụn khớp là lý do phổ biến gồm những trường hợp như sau:

Nguyên nhân khô khớp gối thứ nhất: Chấn thương sụn chêm

Sụn chêm nằm ở giữa đầu dưới xương đùi và đầu trên xương chày, làm tấm đệm lót giữa 2 loại xương này, có vai trò giảm xóc, bảo vệ các đầu xương khỏi cọ xát và mài mòn. Mỗi khớp gối thường có hai sụn chêm (trong và ngoài). Tế bào sụn không có khả năng sinh sản và không tái tạo sau tuổi trưởng thành, do đó sẽ không có tế bào mới thay thế những tế bào bị tổn thương. 

Ngoài vấn đề thoái hóa theo tuổi tác, sụn chêm còn có thể bị tổn thương nếu đột ngột cử động không đúng cách khiến khớp đầu gối bị trật hoặc có lực tác động trực tiếp vào đầu gối. Đây là những trường hợp thường thấy trong chấn thương do thể thao hay các loại hoạt động thể chất khác.

Trong nhiều trường hợp, người chấn thương sụn chêm vẫn có thể đi bộ nhưng sẽ gặp các triệu chứng như đầu gối sưng đau, cảm giác như bị “khóa” lại, khó di chuyển như bình thường, lâu dần dẫn đến cứng khô khớp gối.

Nguyên nhân khô khớp gối thứ hai: Khớp gối bị khô do viêm khớp

Có 3 loại viêm khớp phổ biến gây đau đầu gối và cứng khớp, dễ dẫn đến khô khớp gối.

Viêm xương khớp

Viêm xương khớp (viêm khớp do thoái hóa hay thoái hóa sụn khớp) xảy ra do sự hao mòn của lớp sụn giữa xương. Khi đó, hai đầu xương dễ cọ xát vào nhau gây đau đớn cho người bệnh. 

Vị trí viêm xương khớp phổ biến là khớp gối, nơi tiếp giáp của 3 xương: xương đùi, xương bánh chè và xương chày. Khớp gối có vai trò hết sức quan trọng trong vận động cũng như nâng đỡ cơ thể. Trong quá trình sinh hoạt, tập luyện và vận động, khớp này rất dễ bị tổn thương hay thoái hóa, hao mòn do thường xuyên chịu sức nặng lớn của cơ thể. Thoái hóa khớp gối còn gây ra các phản ứng khác như sưng, viêm, khô khớp gối…. gây cảm giác đau rát cho người bệnh.

Những người từ độ tuổi 55 dễ gặp tình trạng viêm xương khớp gối hơn. Tuy nhiên, người trẻ tuổi lao động nặng nhọc hoặc tập luyện thể thao cường độ cao cũng là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh này. Vì bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng xấu đến xương gây khó khăn trong đi lại, vận động nên cần chủ động bảo vệ, phòng ngừa, làm chậm quá trình tiến triển bệnh. 

Viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp là kết quả của một tình trạng tự miễn khiến cơ thể tự tấn công các mô khỏe. Viêm khớp dạng thấp thường ảnh hưởng đến cả hai đầu gối của người bệnh.

Những người bị viêm khớp dạng thấp cũng có thể bị viêm màng hoạt dịch – một màng mỏng bao phủ lớp lót bên trong của khớp gối. Khi màng hoạt dịch bị viêm, khớp gối cũng dễ bị khô cứng, gây đau.

Viêm khớp sau chấn thương

Các dạng chấn thương như rách sụn chêm và đứt dây chằng có thể khiến khớp gối dễ tổn thương hơn, dẫn đến viêm khớp sau chấn thương (PTA). Tình trạng này có xu hướng xảy ra sau nhiều năm tính từ thời điểm đầu gối bị thương.

Những người mắc viêm khớp sau chấn thương có thể gặp các triệu chứng sau:

  • Sưng khớp gối
  • Đau đầu gối
  • Đầu gối kém linh hoạt, cảm giác yếu sức

Nguyên nhân khô khớp gối thứ ba: Chấn thương dây chằng

Dây chằng là một dải ngắn gồm các mô liên kết sợi cứng, chủ yếu bao gồm các phân tử collagen dài và dai. Các dây chằng có nhiệm vụ nối các xương trong và quanh khớp như xương đùi và xương chày, xương mác. 

Chấn thương dây chằng có thể xảy ra do chấn thương khi hoạt động mạnh (như chơi thể thao) hoặc duỗi gối quá mức. Khi một trong các dây chằng đầu gối bị bong, đứt hoặc rách, người bệnh còn có nguy cơ bị xuất huyết nội. 

Những triệu chứng khác của chấn thương dây chằng là:

  • Khớp gối đau, sưng
  • Đầu gối kém ổn định

Nguyên nhân khô khớp gối thứ tư: Xơ khớp

Xơ khớp hay hội chứng cứng khớp gối xảy ra khi xung quanh khớp gối hình thành một lượng mô sẹo xơ cứng, dày đặc quá mức.

Đây là tình trạng xuất hiện ở người mắc bệnh viêm khớp đã trải qua phẫu thuật đầu gối, chẳng hạn như thay khớp gối hoặc phẫu thuật chấn thương dây chằng chéo trước. 

Một số triệu chứng của xơ khớp là:

  • Đau đầu gối không có dấu hiệu thuyên giảm mà ngày càng trầm trọng
  • Đầu gối sưng và có cảm giác nóng ấm quanh đầu gối
  • Đầu gối bị cong khi đi bộ

Cách điều trị khô khớp gối ở người trẻ

Điều trị khô khớp theo phác đồ của bác sĩ chuyên khoa

Lạm dụng thuốc giảm đau kháng viêm không tốt cho sức khỏe

Tùy thuộc vào mức độ tổn thương và khô khớp gối, bác sĩ sẽ lên phác đồ điều trị phù hợp với từng người. Những giải pháp phục hồi cơ xương khớp, khắc phục chứng viêm sưng và khô khớp đang được áp dụng phổ biến hiện nay là:

  • Uống thuốc giảm đau kháng viêm

Việc dùng thuốc giảm đau giảm viêm, tăng tiết dịch nhờn giúp khớp bớt khô phải được thực hiện theo đúng hướng dẫn của bác sĩ. Nếu bạn dùng quá liều lượng hoặc uống thuốc khô khớp sai cách sẽ dẫn đến những hệ lụy nguy hiểm mà PGS.TS.BS Nguyễn Vĩnh Ngọc và Chuyên gia Nguyễn Thị Kim Loan đã chia sẻ ở trên.

  • Tiêm chất nhờn Hyaluronic Acid vào khớp

Chất nhờn có thể làm giảm khô và giảm ma sát các đầu xương giúp khớp trơn tru và bớt đau rõ rệt. Tuy nhiên, loại chất nhờn này chỉ tồn tại được trong khớp một thời gian ngắn nên buộc chúng ta phải tái thực hiện nhiều lần. Và thao tác tiêm chất nhờn nhất định phải do bác sĩ chuyên khoa xương khớp giàu kinh nghiệm tiến hành, bởi vì chỉ cần 1 sai sót nhỏ cũng sẽ dẫn đến nhiễm trùng khớp, thậm chí teo cơ.

  • Vật lý trị liệu

Các bài tập vật lý trị liệu được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân dưới hướng dẫn của bác sĩ vật lý trị liệu sẽ giúp gia tăng sức mạnh và độ dẻo dai cho xương khớp. Chức năng vận động của xương khớp được cải thiện sẽ điều tiết dịch đều đặn hơn giúp giảm chứng khô khớp từ bên trong.

  • Phẫu thuật

Những bệnh nhân gặp vấn đề xương khớp nghiêm trọng như thoái hóa khớp, hao hụt sụn và xương không thể phục hồi, bác sĩ buộc phải phẫu thuật để nắn chỉnh hoặc ghép sụn giả nhằm khôi phục lại chức năng cho cơ xương khớp. Quá trình phẫu thuật diễn ra dưới sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ kỹ thuật tiên tiến, thế nên các bạn (cả người lớn tuổi và người trẻ) không cần phải lo lắng nhé!

Điều trị khô khớp gối tại nhà

Sinh hoạt, nghỉ ngơi điều độ cũng sẽ hỗ trợ tích cực cho quá trình tái tạo, phục hồi xương khớp và chữa bệnh khô khớp, đau khớp hữu hiệu. Một trong những cách chăm sóc sức khỏe xương khớp tại nhà tốt nhất là:

Tập thể dục

Tập Yoga giúp tăng cường độ dẻo dai cho xương khớp

Tập thể dục cải thiện sức đề kháng và thúc đẩy trao đổi chất vừa tăng cường sức khỏe vừa củng cố chức năng xương khớp. Một số bài tập thể dục đơn giản và nhẹ nhàng mà bạn có thể áp dụng như chạy bộ, đạp xe, yoga…

Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý

Bên cạnh việc điều trị, khô khớp gối nên ăn gì cũng là câu hỏi được nhiều người đặt ra. Chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện tình trạng bệnh. Do đó, bạn nên bổ sung những thực phẩm dưới đây vào khẩu phần ăn mỗi ngày để duy trì khớp khỏe:

  • Cá béo.Cá béo có nhiều axit béo omega-3 và vitamin D, cả hai dưỡng chất này đều hỗ trợ kháng viêm mạnh. Bạn có thể ăn các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích, cá tuyết…
  • Thực phẩm giàu canxi.Để giúp hệ xương khớp được khỏe mạnh và dẻo dai, bạn có thể bổ sung thêm thủy hải sản (tôm, cua, cá biển, sò, ốc…) hay các món ăn từ xương và sụn động vật vào chế độ ăn một cách hợp lý. 
  • Rau xanh và hoa quả.Các loại quả mọng như dâu, nho… hay hạt óc chó, bông cải xanh, rau chân vịt, gừng, tỏi… giúp giảm triệu chứng viêm sưng khớp, giàu chất chống oxy hóa. Bên cạnh đó, đậu bắp có chứa axit folic, canxi, vitamin K cũng rất tốt cho xương khớp.
  • Các sản phẩm từ sữa.Hàm lượng canxi cao trong sữa rất có lợi trong việc bổ sung canxi cho người bị khô khớp gối.

Người trẻ bị khô khớp gối không nên ăn gì?

Bên cạnh các thực phẩm tốt cho cho xương khớp thì có rất nhiều các món ăn có thể ức chế quá trình tiết dịch nhờn bôi trơn khiến cho bệnh trầm trọng hơn. Đặc biệt ở những người trẻ thường có thói quen ăn uống vô tội vạ, không biết kiểm soát nên càng dễ khiến các sụn khớp tổn thương nhiều hơn.

Nội tạng động vật

Nội tạng động vật là một trong những món ăn ưa thích của phái mạnh tuy nhiên đây là món ăn có chứa rất nhiều nguy cơ tiềm ẩn gây bệnh cho sức khỏe. Với những người đang bị khô khớp gối càng nên hạn chế ăn thực phẩm này bởi nó sẽ không hề tốt cho xương khớp một chút nào.

Trong nhóm thực phẩm này có chứa làm lượng đạm rất cao. Hoạt chất này nếu nạp vào cơ thể với một liều lượng vừa đủ sẽ giúp tăng cường năng lượng cần thiết tuy nhiên nếu lạm dụng quá mức lại có thể gây ra bệnh gout khiến các khớp sưng viêm nhiều hơn. Hàm lượng purin cao trong nội tạng cũng là nguyên nhân chính gây ra bệnh gout.

Bên cạnh đó nhóm thực phẩm này còn chứa hàm lượng cholesterol xấu rất cao có thể gây ra một số vấn đề về bệnh tim mạch đồng thời dẫn đến nguy cơ đột quỵ cao. Chưa kể nội tạng động vật nếu không được sơ chế đảm bảo còn có thể gây ra các vấn đề ở hệ tiêu hóa vô cùng nguy hiểm.

Các thực phẩm lên men, đồ muối chua

Người việt thường rất thích ăn các món muối chua lên men trong bữa ăn hằng ngày vì có thể làm bớt ngán với các món ăn nhiều dầu mỡ. Tuy nhiên đây lại là nhóm thực phẩm có thể phá hủy xương khớp cực mạnh. Bởi khi ngâm các loại rau củ phải cần đến hàm lượng muối cao kết hợp với việc lên men khiến thực phẩm này có hàm lượng acid cao và natri muối khá cao.

Đây đều là hai chất không hề tốt cho xương, nhất là với tình trạng sụn khớp đang bị khô, thiết nhờn. Ăn các thực phẩm này quá mức khiến sụn khớp mất nước nhanh chóng, tăng tốc độ bào mòn và ma sát hơn. Vì vậy tốt nhất bạn nên hạn chế ăn các thực phẩm muối chua như kim chi, cà pháo, dưa muối, củ cải muối..

Rượu bia và các chất kích thích

Rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích chưa bao giờ là các thực phẩm tốt cho sức khỏe. Chúng không chỉ tàn phá cấu trúc xương mà còn gây ảnh hưởng các toàn bộ các cơ quan nội tạng khác như gan, thận, phổi khiến sức khỏe ngày càng suy giảm trầm trọng.

Hy vọng những chia sẻ về khô khớp ở người trẻ trên đây đã đem đến cho bạn nhiều thông tin hữu ích về chứng khô khớp gối ở người trẻ. Thay đổi một chế độ sinh hoạt, ăn uống và làm việc khoa học hơn là cách tốt nhất để phòng tránh bệnh này hiệu quả.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *