Bị thoái hoá đốt sống lưng và những ảnh hưởng trong cuộc sống

20201104 benh thoai hoa cot song 2

Bị thoái hoá đốt sống lưng là một bệnh mãn tính khi đĩa đệm và khớp bị thoái hóa, xương phát triển trên đốt của cột sống. Những thay đổi này khiến người bệnh đau, hạn chế vận động do các dây thần kinh và các chức năng khác bị ảnh hưởng.

Bị thoái hoá đốt sống lưng
Bị thoái hoá đốt sống lưng

1 Nguyên nhân gây ra bệnh thoái hóa đốt sống lưng

Bị thoái hóa cột sống là hậu quả của nhiều yếu tố như:  tuổi cao, nữ, nghề nghiệp lao động nặng, một số yếu tố khác: tiền sử chấn thương cột sống, bất thường trục chi dưới, tiền sử phẫu thuật cột sống, yếu cơ, di truyền…

Do tình trạng chịu áp lực quá tải lên sụn khớp và đĩa đệm lặp đi lặp lại kéo dài trong nhiều năm dẫn đến sự tổn thƣơng sụn khớp, phần xương dưới sụn, mất tính đàn hồi của đĩa đệm, xơ cứng dây chằng bao khớp tạo nên những triệu chứng và biến chứng trong thoái hóa cột sống.

2 Các triệu chứng bị thoái hoá đốt sống lưng

Hầu hết những người bị  thoái hoá đốt sống lưng liên quan đến tuổi không gặp bất kỳ triệu chứng nào. Một số người có triệu chứng thoái hóa cột sống thắt lưng trong một thời gian dài, nhưng sau đó lại biến mất. Đôi khi, chỉ cần di chuyển đột ngột có thể làm các triệu chứng xuất hiện.

Các triệu chứng phổ biến là đau nhẹ, cứng khớp trở nên càng nặng hơn sau khi không cử động hay hạn chế vận động trong một thời gian dài như ngồi quá lâu ở một vị trí.

Các triệu chứng nghiêm trọng hơn bao gồm:

– Co thắt cơ bắp và đau

– Đau đầu

– Mất thăng bằng và đi lại khó khăn

– Mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột

– Yếu ở tay hoặc chân

– Sự phối hợp giữa tay và chân kém

3 Chẩn đoán bệnh thoái hoá đốt sống lưng

3.1 Lâm sàng

Có thể có dấu hiệu cứng cột sống vào buổi sáng. Đau cột sống âm ỉ và có tính chất cơ học (đau tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi). Khi thoái hóa ở giai đoạn nặng, bệnh có thể đau liên tục và ảnh hưởng đến giấc ngủ của mình. Ngoài ra người bệnh còn có thể cảm thấy tiếng kêu lục khục khi cử động cột sống.

Đau cột sống thắt lưng do thoái hóa không có biểu hiện triệu chứng toàn thân như sốt, thiếu máu, gầy sút cân. Nói chung bệnh nhân đau khu trú tại cột sống. Một số trường hợp có đau rễ dây thần kinh do hẹp lỗ liên hợp hoặc thoát vị đĩa đệm kết hợp. Có thể có biến dạng cột sống: gù, vẹo cột sống. Trường hợp hẹp ống sống: biểu hiện đau cách hồi thần kinh: bệnh nhân đau theo đường đi của dây thần kinh tọa, xuất hiện khi đi lại, nghỉ ngơi đỡ đau

3.2  Cận lâm sàng

–  Chụp X- quang thường quy cột sống thẳng, nghiêng: hình ảnh hẹp khe đĩa đệm, mâm đĩa đệm nhẵn, đặc xương dưới sụn, gai xương thân đốt sống, hẹp lỗ liên hợp đốt sống. Trường hợp trượt đốt sống có chỉ định chụp chếch 3/4 phải, trái nhằm phát hiện tình trạng gẫy cuống đốt sống “ gẫy cổ chó”.

– Xét nghiệm tế bào máu ngoại vi và sinh hóa: bình thường.

– Chụp cộng hưởng từ cột sống: chỉ định trong trường hợp có thoát vị đĩa đệm.

Hinh-anh-benh-thoai-hoa-cot-song

3.3 Chẩn đoán xác định

Chẩn đoán thoái hóa cột sống đơn thuần dựa vào những dấu hiệu:

–  Lâm sàng là đau cột sống có tính chất cơ học

–  Xquang cột sống thắt lƣng thường quy (thẳng – nghiêng – chếch ¾ hai bên): hẹp khe khớp với bờ diện khớp nhẵn, đặc xương dưới sụn, gai xương thân đốt sống, hẹp lỗ liên hợp đốt sống.

–  Cần lưu ý bệnh nhân phải không có triệu chứng toàn thân như: sốt, gầy sút cân, thiếu máu… Cần làm các xét nghiệm máu (bilan viêm, phosphatase kiềm..) để khẳng định là các thông số này bình thƣờng. Trƣờng hợp có các bất thường về lâm sàng (đau quá mức, gầy sút cân, sốt…) hoặc tốc độ máu lắng tăng cao cần phải tìm nguyên nhân khác (xem thêm bài đau cột sống thắt lƣng).

–  Thoái hóa cột sống thắt lƣng ít khi diễn ra một cách đơn thuần, đa phần kết hợp với thoái hóa đĩa đệm cột sống, có thể thoát vị đĩa đệm cột sống và ở người có tuổi, thường phối hợp với loãng xương, lún xẹp đốt sống do loãng xương.

3.4 Chẩn đoán phân biệt

Trường hợp đau cột sống có biểu hiện viêm: có dấu hiệu toàn thân như: sốt, thiếu máu, gầy sút cân, hạch ngoại vi…cần chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý sau đây:

– Bệnh lý cột sống huyết thanh âm tính (đặc biệt viêm cột sống dính khớp): nam giới, trẻ tuổi, đau và hạn chế các động tác của cột sống thắt lưng cùng, Xquang có viêm khớp cùng chậu, xét nghiệm tốc độ lắng máu tăng.

– Ung thư di căn xương: đau mức độ nặng, kiểu viêm; kèm theo dấu hiệu toàn thân, Xquang có hủy xương hoặc kết đặc xương, cộng hưởng từ và xạ hình xương có vai trò quan trọng trong chẩn đoán.

– Viêm đốt sống đĩa đệm (do nhiễm khuẩn hoặc do lao): tính chất đau kiểu viêm, đau liên tục, kèm theo dấu hiệu toàn thân, Xquang có diện khớp hẹp, bờ khớp nham nhở không đều, cộng hưởng từ có hình ảnh viêm đĩa đệm đốt sống, xét nghiệm bilan viêm dương tính.

4 Đối tượng nguy cơ bị thoái hoá đốt sống lưng

Các yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến thoái hoá đốt sống lưng thay đổi theo từng cá nhân, bao gồm:

– Có người thân đã mắc thoái hoá cột sống

– Hút thuốc lá

– Có nghề nghiệp yêu cầu phải thực hiện các động tác lặp đi lặp lại nhiều lần và tăng áp lực lên cột sống

– Có vấn đề về sức khỏe tâm thần như lo lắng hoặc trầm cảm

– Bị viêm khớp vẩy nến

– Béo phì hoặc thừa cân

– Lối sống ít vận động và hạn chế tập thể dục

– Bị chấn thương cột sống hoặc trải qua phẫu thuật cột sống

5 Chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân thoái hoá đốt sống lưng

Chế độ dinh dưỡng cũng là một yếu tố quan trọng để tăng cường sức khỏe xương khớp và hỗ trợ cải thiện bệnh thoái hoá đốt sống lưng. Dưới đây là sẽ là một số thực phẩm tốt mà bạn cần phải bổ sung:

Họ nhà đậu ( đậu nành): Trong đậu nành có chứa nhiều thành phần Genistein và canxi rất tốt để tăng cường sức khỏe xương khớp, phòng ngừa nguy cơ loãng xương, cũng như một số vấn đề về thoái hóa cột sống.

Mộc nhĩ và nấm: Loại thực phẩm này không thể thiếu trong gian bếp của ngôi nhà chúng ta, để các món ăn trở nên thơm ngon lạ miệng hơn. Bên cạnh đó, đây cũng là một loại thực phẩm giúp tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể, đồng thời chống lão hóa, giảm đau nhức do thoái hóa cột sống nhờ các hợp chất kháng viêm, ngăn ngừa khô khớp. Đặc biệt mộc nhĩ có chứa polysaccharid giúp tăng sức đề kháng, chống viêm rất tốt cho sức khỏe.

Các loại thịt ( thịt lợn, thịt gà, thịt bò.. ): Người bệnh thoái hóa cột sống nên bổ sung các loại thịt như thịt lợn, thịt bò và thịt gà,… Đây là thực phẩm có chứa nhiều chất dinh dưỡng, nhiều canxi, glucosamin và chondroitin kích thích hấp thụ các khoáng chất giúp xương chắc khỏe và hạn chế đau nhức xương khớp.

Đỗ đen và đu đủ:  Trong quả đu đủ có chứa nhiều thành phần vitamin C ngăn ngừa oxy hóa và bảo vệ DNA tránh khỏi sự tấn công của các gốc tự do và làm chậm quá trình thoái hóa xương khớp hiệu quả. Trong khi đó, đỗ đen chứa Anthocyanin giúp kháng viêm và chống oxy hóa hiệu quả và ngăn ngừa tình trạng thoái hóa cột sống.

Qủa Táo: Thành phần trong trái táo chứa rất nhiều Quercetin giúp kháng viêm và giảm đau , bên cạnh đó còn kích thích sản xuất Collagen giúp khớp xương hồi phục nhanh. Nên lựa chọn những quả sẫm màu và nên rửa sạch, các bạn có thể ăn cả vỏ vì trong vỏ táo tập trung nhiều chất dinh dưỡng tốt cho xương khớp.

Dầu Olive: Đây là một loại thực phẩm rất tốt cho sức khỏe nói chung. Thực phẩm này có chứa nhiều axit béo omega – 3, polyphenol giúp sưng, giảm đau tốt. Đặc biệt  nó còn chứa nhiều oleocanthal có tác dụng chống viêm rất tốt cho sức khỏe của các bạn.

Bông cải xanh: Chứa một hợp chất lưu huỳnh hữu cơ giúp làm tăng sức đàn hồi của mô và dây chằng, đồng thời còn kích thích tiết chất nhầy bôi trơn cho đầu khớp. Bên cạnh đó, tiêu thụ loại rau này còn giúp giảm sưng, giảm đau và chống loãng xương.

6 Bị thoái hoá đốt sống lưng nên kiêng những thực phẩm gì?

Một số thực phẩm nhất định có thể đẩy nhanh tốc độ thoái hóa đốt sống lưng và khiến các triệu chứng bệnh thêm nghiêm trọng như:

6.1 Các món chứa nhiều dầu mỡ( chiên, xào)

Khi được dung nạp vào cơ thể, các thức ăn chứa nhiều chất béo sẽ làm tăng lượng cholesterol trong máu, cản trở việc lưu thông máu đến cung cấp dưỡng chất cho khu vực cột sống bị thoái hóa. Ngoài ra, ăn quá nhiều đồ chiên xào còn có thể khiến người bệnh bị tăng cân, làm gia tăng gánh nặng cho cột sống, thúc đẩy quá trình thoái hóa tiến triển nhanh hơn.

6.2 Đường

Ăn quá nhiều thức ăn có lượng đường cao có thể kích thích giải phóng nhiều Cytokine trong cơ thể. Chất này có thể kích hoạt phản ứng viêm bùng phát tại nơi bị thoái hóa.

Chính vì vậy, bệnh nhân mắc chứng thoái hóa đốt sống lưng không nên nêm quá nhiều đường vào trong món ăn, hạn chế uống nước ngọt hoặc ăn bánh kẹo ngọt. Nếu cần thiết phải sử dụng, nên thay thế đường tổng hợp bằng các chất tạo ngọt tự nhiên, chẳng hạn như siro hoặc mật ong

6.3 Thoái hoá đốt sống lưng không nên ăn bột mì trắng

Bột mì trắng hay các sản phẩm được tạo ra từ loại bột này như bánh mì, bánh quy đều không được khuyến khích sử dụng cho những bệnh nhân bị thoái hóa cột sống. Chúng có thể kích thích phản ứng viêm bùng phát ở khu vực có đốt sống bị thoái hóa.

6.4 Đồ hộp

Đồ hộp thường được bổ sung thêm chất bảo quản độc hại để kéo dài thời hạn sử dụng. Do đó, nếu thường xuyên ăn thực phẩm này, chất độc có thể tích tụ trong cơ thể làm ảnh hưởng xấu đến tình trạng thoái hóa cột sống, tăng cảm giác đau lưng, nhức mỏi.

6.5 Rượu, thuốc lá

Ngay cả khi không bị thoái hóa cột sống, bạn cũng nên tránh lạm dụng bia rượu hoặc hút thuốc lá. Chúng là những tác nhân làm tăng nguy cơ mắc bệnh gout, bệnh viêm khớp, thoái hóa xương khớp và nhiều căn bệnh ung thư nguy hiểm.

6.6 Các loại thịt có màu đỏ

Thịt đỏ chứa nhiều chất béo và cholesterol xấu nên nếu ăn quá nhiều sẽ không tốt cho sức khỏe, đặc biệt là khi bị thoái hóa cột sống. Người bệnh có thể xem xét thay thế bằng một nguồn thực phẩm khác thân thiện hơn, chẳng hạn như đậu nành, hạt óc chó và các loại hạt khác.

Bị thoái hoá đốt sống lưng để lại rất nhiều khó chịu trong cuộc sống. Đặc biệt là nó làm suy giảm sức khoẻ nghiêm trọng. Do vậy, bạn hãy rèn luyện lối sống sinh hoạt lành mạnh, làm việc nghỉ ngơi khoa học đúng cách. Đồng thời tránh xa những hoạt động nặng nhọc mà cột sống không cho phép, không lạm dụng chất kích thích.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *